Archive for the ‘અંતરાવલોકન’ Category

રાયલસીમાના પથ્થરો

મે 26, 2013

(લખ્યા તારીખ: મૅ ૨૫, ૨૦૧૩)

(ફ઼ોટો પાડનારની માલિકીનો, મારો નહીં)

(રાયલસીમા (તેલુગુ) સં. પથ્થરોનો પ્રદેશ)

(પૂર્વઘાટ અવારનવાર આવતાં વાવાઝોડાંથી ઘસાઈ ગયો છે અને તેલંગણ તથા રાયલસીમા વિસ્તારો બચેલી લાક્ષણિક ગ્રેનાઇટની શિલાઓથી બનેલા છે. આ ફ઼ોટો રાયલસીમાની હજારો ફ઼િટ ઊંચી ટેકરીઓનો છે. દખ્ખણના ઉચ્ચપ્રદેશનો, કૃષ્ણા નદીથી દક્ષિણનો આંધ્રનો ભાગ રાયલસીમા તરીકે ઓળખાય છે. તિરુપતિનું મંદિર આ વિસ્તારમાં આવેલું છે. રાયલસીમાના ઓછા જાણીતા હિલ સ્ટેશન  હોર્સલી હિલ્સમાં ત્રણ વિરાટકાય શિલાઓ પરસ્પરના ટેકે અને એક નાના પથ્થર પર ઊભી છે. એ નાના પથ્થર પર નખના આકારનો ખાડો છે. એ પથ્થરને ભગવાન શ્રીનિવાસની  (તિરુપતિ વિષ્ણુ)ની આંગળી કહે છે.

હોર્સલી હિલ્સ, તા. મદનપલ્લિ, રાયલસીમા, આંધ્રપ્રદેશથી  બેંગળૂરુ પાછા ફરતાં ડ્રાયવિંગ કરતાં સૂઝેલું કાવ્ય.

આમ પણ મારા ચિંતનમાં પથ્થરો અને સજીવો વચ્ચે ઝાઝો ફેર નથી – પણ આ કાવ્યમાં એ જરા વધુ જ છતું થઈ આવે છે)

Rayalseema

કાળા, રાતા, ભૂખરા, ફિક્કા

નાના-મોટા, ઊંચા-નીચા

ટાઢ-તડકો ખમતા

બરછટ, ખરબચડા

ધીમેધીમે ઘસાતા, તરડાતા

ક્યારેક સૂકા, ક્યારેક ભીના

મીંઢા

પડું-પડું અને છતાં સ્થિર

પરસ્પર ટેકવાયેલા છતાં નિર્લિપ્ત

ઘણા બધા

સુંદર છતાં વેરાન

ખડકાયેલા

રાયલસીમાના પથ્થરો

… અને આપણે!

દૃક્કાચમાંથી જિંદગી જોતાં

ફેબ્રુવારી 28, 2010

(લખ્યા તારીખ: માર્ચ ૩૧, ૧૯૯૩)

જિંદગીને થોડી લાગણીથી જોઈ

જાણે કે કોઈ દૃક્કાચમાંથી જોઈ

કેટલીક ઘટનાઓ દબાઈ ગઈ

તો કેટલીક ખૂબ ફેલાઈ ગઈ

સત્યના બધા રંગમાંથી કાળો

’ને કસુંબલ માત્ર બચ્યા

ન સંતોષ પૂરો થયો જોવાનો

’ને ન પૂરી એ જોવાઈ ગઈ

હવે એ લાગણી દૃશ્યો આવે

સપને ભૂતાવળ શાં ડરાવે

એના આકારો, રંગોળી મળે

ના ક્યાંય તેથી રડાવે

શાને એ લાગણીના લેન્સમાંથી જોવાઈ ગઈ?

ધોધ સુધી પહોંચ્યા પછી

ફેબ્રુવારી 21, 2010

(લખ્યા તારીખ: ૧૯૯૦)

તડકો ’ને ધોધ વહે છે ’ને છે ધુંધવાયેલી મારી આંખો

પછડાટથી ખૂલી જતો ખોબો, ઉપરથી સૂકવતી તૃષા

વૈશાખી બપોરનો તડકો વિંધીને આવ્યો’તો પાણીની આશા

ઝરણાંની સાટે તો ધોધ મળી આવ્યો પણ પાણી પીવાના સાંસા

આશાના ઊંટ પર, ઝૂઝતો આંધી વચ્ચે ઓછો હતો તરસ્યો

હાંફેલો, થાકેલો, હાથ-પગ હતા જોરમાં, નજરે હતી ક્ષિતિજો

બાળે ખજૂરીનો છાંયો હવે તો, નિર્બળતા દે છે ડંખ

ભર્યા રે શ્રાવણમાં કમનસીબ ચાતકનો સુકાયેલો છે કંઠ